Klimatske promene utiču na šumsku biomasu

Foto-ilustracija: Unsplash (Sergey Raikin)

Šume imaju veliku i važnu ulogu, prečišćavaju vazduh i vodu, utiču na kvalitet vazduha, sprečavaju erozije tla i klizišta, ublažavaju štetno dejstvo efekta staklene bašte. One su jedan od najsloženijih ekositema na zemlji, od velike su važnosti za biodiverzitet, stanište su za mnoge vrste životinja i biljaka.

Međutim, umesto da ih čuvamo, i da povećavamo teritorije pod šumom, jer je to veoma važno za očuvanje životne sredine, ljudi širom sveta neplanskom sečom uništavaju “pluća” planete. I kao da to nije dovoljno, klimatske promene u velikoj meri utiču na šume i one su izložene opasnostima kao što su požari, udari vetra i štetočine.

Prema podacima iz studije Zajedničkog istraživačkog središta Evropske komisije, više od 60 odsto šumske biomase, odnosno 33,4 milijarde tona izloženo je rizicima koji nastaju usled klimatskih promena.

Naime, naučnici su analizirali satelitske podatke od 1979. do 2018. godine i ranjivost su definisali kao udeo biomase koji se potencijalno gubi kada na šume utiču prirodni poremećaji. Rezultati pokazuju da su se gubici zbog izlaganja vetru povećali za 40 odsto, kada su u pitanju požari to je 34 odsto, a štetočine 26 odsto.

Naučnici su došli do saznanja da je ugroženost od štetočina porasla u navedenom periodu i to naročito u oblastima u kojima je zagrevanje sve veće.

Guste šume su manje ugrožene za razliku od onih koje imaju veći udeo biomase. Istraživanje je pokazalo da suše i visoke temperature utiču na to da su biljke manje otporne na napade štetočina i da je ovakvo okruženje pogodno za razmnožavanje ovih životinja. 

Suše, visoke temperature i guste “stare” šume mesta su na kojima najčešće dolazi do požara. Dok su oblasti sa hladnom klimom i njihova šumska prostranstva mesta gde su oštećenja od vetra veoma vidljiva. Kako stručnjaci objašnjavaju, to je zbog slabijeg ukorenjivanja stabala.

Klimatske promene u velikoj meri utiču na najsloženije ekosisteme, borba tek predstoji i moramo učiniti sve što je u našoj moći da zaštitimo planetu. Zato što pre posadite bar jedno drvo, jer će u njegovim blagodetima uživati vaša deca i unuci.

Milica Radičević