Zagađenje fosilnim gorivima godišnje uzrokuje smrt 8,7 miliona ljudi

Foto-ilustracija: Unsplash (Carlos Grury Santos)

Možemo reći da su fosilna goriva prokletstvo koje nam je donelo moderno doba. Emisije štetnih gasova sa efektom staklene bašte koje nastaju usled svakodnevnog korišćenja fosilnih goriva, dovode do zagrevanja planete i klimatskih promena. Ali, posebno zabrinjava otkriće da čestice nastale sagorevanjem ovih goriva utiču na zdravlje ljudi i prevremene smrti.

Prema istraživanju naučnika sa Harvarda i tri britanska univerziteta, 8,7 miliona ljudi je 2018. godine preminulo od zagađenja vazduha koje je nastalo zbog sagorevanja fosilnih goriva.

Kako se navodi u studiji, koja je objavljena u časopisu Environmental Research, najviše zabeleženih smrtnih slučajeva imaju područja u kojima je vazduh veoma zagađen, kao što su istočna Evropa, istočni deo Severne Amerike i jugoistog Azije.

U prethodnim istraživanjima naučnici su se oslanjali na satelitske podatke i očitavanja sa mernih stanica i na osnovu toga su dobijali prosečne godišnje koncentracije čestica PM 2,5 na globalnom nivou.

Kod ovako dobijenih očitavanja nije moguće utvrditi razliku između čestica koje su nastale sagorevanjem fosilnih goriva, od onih koje potiču iz prašine, dima ili drugih izvora.

Kako bi dobili preciznije podatke, naučnici su za ovo istraživanje koristuli pouzdani globalni 3D model pod imenom GEOS-Chem koji je u stanju da pokaže nivoe zagađenja u visokoj prostornoj rezoluciji.

“Uz pomoć satelitskih podataka vidite samo jedan delić slagalice i teško je napraviti razliku između različitih tipova čestica”, rekla je Loreta Mikli sa Harvarda.

Kako objašnjava Karn Vohra, vodeći autor studije sa Univerziteta u Birmingenu, umesto prosečnih podataka koji pokrivaju velike regione, ideja je bila da mapiraju gde se zagađenja nalaze, kako bi tačno utvrdili kakav vazduh ljudi udišu.

Nakon mapiranja zagađenja, dobijeni podaci su obrađeni i naučnici su zaključili da su prethodna istraživanja potcenila efekat koji zagađeni vazduh ima na zdravlje ljudi.

Kako navode autori studije, dokazi pokazuju da je zagađenje vazduha koje nastaje zbog zavisnosti od fosilnih goriva štetno za globalno zdravlje. I da će rezultati njihove studije poslati poruku o značaju prelaska na alternativne izvore energije.

Zagađenje vazduha u Srbiji je i 20 puta veće nego u zemljama Evropske unije. Prema prošlogodišnjem izveštaju Svetske alijanse za zdravlje i zagađenje Srbija je navedena kao vodeća država u Evropi po stopi smrtnosti od posledica zagađenja vazduha. 

Milica Radičević