Proglašen Predeo izuzetnih odlika „Ade i odseci kod Slankamena“

Foto-ilustracija: Pixabay

Predeo izuzetnih odlika “Ade i odseci kod Slankamena” proglašen je zaštićenim područjem I kategorije u Srbiji. Ova odluka je doneta na osnovu studije zaštite, kao stručno-dokumentacione osnove za uspostavlјanje zaštite, koju je izradio Pokrajinski zavod za zaštitu prirode u Novom Sadu, navodi se na sajtu ovog zavoda.

Mesna zajednica Stari Slankamen pokrenula je inicijativu, koju je podržao Pokrajinski zavod i još 2014. godine počela su istraživanja i valorizacija prirodnih vrednosti geološkog profila i rečnih ada na Dunavu kod Slankamena, radi uspostavljanja prostorne zaštite.

Predeo izuzetnih odlika „Ade i odseci kod Slankamenaˮ zahvata područje ada i neogenih i lesnih odseka uzvodno od Slankamena, koje obuhvata uzak pojas priobalјa na desnoj obali Dunava, Urošev sprud i nekoliko manjih ada uz desnu obalu Dunava, kao i Veliku adu uz levu obalu Dunava. Nalazi se na teritoriji opštine Inđija i zahvata delove područja katastarskih opština Stari Slankamen i Novi Slankamen, ukupne površine 407,83 hektara, od čega je 310,29 hektara u državnoj svojini, u privatnoj svojini 63,19 hektara i u javnoj svojini 34,35 hektara.

“Na ovom području posebno se ističu paleofloristički lokalitet „Janda“, geološki profil jezersko – rečnih sedimenata sa sačuvanim okamenjenim stablima tropsko – suptropske vegetacije i dobro očuvanim listovima kopnene vegetacije, profil sa donjosarmatskim sedimentima „Poćenta“ izgrađen od sedimenata sa mnogobrojnom fosilnom faunom koji predstavlјaju zapise o prostiranju i evoluciji nekadašnjeg Panonskog mora, „Velika jaruga“ kao jedan od najekstremnijih relјefnih oblika AP Vojvodine. Na ovim prostorima su zabeleženi procesi stvaranja, razgrađivanja i međusobne smene peščanih sprudova rukavaca, laguna, plićaka, bara, tršćaka i ponika vrba na Uroševom sprudu. Predeo obiluje retkim i ugroženim vrstama: zabeleženo je 13 nacionalno i međunarodno značajnih bilјnih vrsta (najznačajnije su raznorotka, crni glog i testerica), 55 nacionalno i međunarodno značajnih vrsta beskičmenjaka (od čega su tri strogo zaštićene, tri zaštićene i jedna ugrožena), 38 vrsta riba (ukrajinska paklara, jegulјa, gavčica, vijunica, čikov, mali i veliki vretenar) koje na ovom prostoru imaju značajna lokalna mrestilišta, 11 vrsta vodozemaca – osam strogo zaštićenih i 9 vrsta gmizavaca – pet strogo zaštićenih (podunavski mrmolјak i barska kornjača), 162 vrste ptica od kojih su 132 strogo zaštićene”, navodi se na sajtu Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode.

Predeo se odlikuje sa 19 za zaštitu prioritetnih tipova staništa koja predstavlјaju izuzetan primer reprezentativnih staništa kontinentalnog i panonskog regiona (umereno vlažne panonske livade, kopneni visoki šaševi, zajednica vodenih lјutića mezotrofnih stajaćih voda, obalne srednje travolike zajednice i panonske lesne stepe).

Foto-ilustracija: Pixabay

Kako dalje navode prirodne vrednosti ovog specifičnog prostora proizvele su i osobeni način života i privređivanja lјudi, kao što su ekstenzivno stočarstvo, napasanje i držanje stoke na adama i uzgoj vinove loze i skladištenje vina u lesnim lagumima.

Novo zaštićeno područje je povereno na upravlјanje Udruženju građana „Eko les park“ iz Starog Slankamena.

Zaštićena područja su područja koja imaju izraženu geološku, biološku, ekosistemsku i/ili predeonu raznovrsnost i zbog toga se aktom o zaštiti proglašavaju zaštićenim područjima od opšteg interesa. Pored navedenih vrednosti, definisana su i staništa vrsta ptica i drugih migratornih vrsta značajnih u skladu sa međunarodnim propisima, koja se mogu proglasiti za zaštićena područja od opšteg interesa. Vrednovanje, odnosno utvrđivanje vrednosti i značaja zaštićenog područja, prema Pravilniku o kriterijumima vrednovanja i postupku kategorizacije zaštićenih područja („Sl. glasnik RS“, br. 97/15) vrši se u odnosu na izraženost glavnih prirodnih obeležja, pojava i procesa od interesa za zaštitu područja, kao i funkcije i namene područja. Shodno tome, zaštićena područja se svrstavaju u tri kategorije: od izuzetnog (međunarodnog, nacionalnog), velikog (pokrajinskog/regionalnog) i lokalnog značaja, navodi Zavod za zaštitu prirode Srbije.

Zaštićena područja su klasifikovana u sedam vrsta, i to: strogi rezervat prirode, specijalni rezervat prirode, nacionalni park, spomenik prirode, zaštićeno stanište, predeo izuzetnih odlika i park prirode.

Energetski portal